Topraklama terimi özellikle elektrik veya elektronik ile uğraşmayan insanlar için kafa karıştırıcı olabilir. Fakat insanlar topraklamanın ciddi ve uygulanması gereken bir kavram olduğunu düşünür ve bilirler. Bundan dolayı aslında topraklama terimi şuan bir çok insan arasında bilinen ve konuşulan bir kavramdır.

Bu yazıyı hazırlamamın amacı bina sahiplerini bilinçlendirmek olduğu için bina sistemlerinde zayıf ve orta gerilim için gerekli topraklama gereksinimleri anlatacağım. Yani yazının temel amacı topraklama hakkında bilgi edinmek isteyen ev sahiplerine bilgi vermek amaçlı hazırlanmıştır.

Konumuza başlayacak olursak topraklama işlemi sizlerinde bildiği gibi elektrik alanında hayati bir öneme sahiptir. Topraklama sadece insanları elektrik çarpmasından korumakla kalmaz ayrıca binlerce lira ödeyerek satın aldığımız cihazları oluşabilecek elektrik kaçağına karşı korur (asli görevi de budur). İşte bu sebeplerden dolayı binalarda topraklama sisteminin gerçekleştirilmesi oldukça önemli bir konudur. Dünya üzerinde topraklama gelişmiş tüm ülkelerde uygulanmakta ve denetlenmektedir. Ülkemizde de yapılan tüm yapılarda bina topraklamasının yapılması yasal bir zorunludur ve devletin gerekli birimlerince yeni yapıların yapımı sırasında denetlenmektedir.

 Topraklama Nedir?

Topraklama, Bir iletken tel yardımı ile elektrikli cihazların veya elektrik bağlantılarının toprak alanla temas ettirilmesi halidir. Topraklamanın yer yüzü ile temas ettirilmesinin temel sebebi yer yüzünün düşük direnç ve yüksek iletim özelliğidir. Yani elektrik akımının iletilmesini sağlayan elektrik devresinin son temel halkası sonsuz dirence sahip olan dünyanın kendisidir. Elektrik akımının istenmeyen bir bölgeden geçişini engellemek için olası bir kaçak akım  iletken görevi gören dünya tarafından emilmesi sağlanarak tehlike engellenir.

Terimsel bir açıklamanın dışında tanımlayacak olursak Sel suyunun önce kanallara sonra derelere daha sonrada deniz gibi büyük su kapasitesi olan yere aktarılması işlemi gibidir.

Cihazda oluşan istenmeyen elektriğin  kablolar yardımı ile sonsuz dirence sahip yerküreye aktarılıp yok edilmesi işlemine topraklama denir.

Bir elektrik tesisatında iki çeşit elektrik kablosu çekilir. Bunlar faz ve nötr dür. bunların yanına bir üçüncü kablo eklenmesi ile oluşturulan hatta ise topraklama denir.

Bir ev tesisatında topraklamanın olup olmadığını anlamanın en basit yolu prizleri kontrol etmektir. Resimde görüldüğü gibi üç çeşit priz vardır. ve sol baştaki olan toprak koruması olmayan priz türüdür. UPS topraklı priz ise evlerden ziyade ofis gibi toplu binalarda UPS bağlantısı yapılabilen daha sistemli bir prizdir.

Topraklama Çeşitleri

Topraklama işleme amacına göre 3 farklı şekilde uygulanır. Topraklama çeşitlerini bir alt başlıkta inceleyelim.

Koruma Topraklaması

Elektrikle çalışan cihazların elektrik akımı geçen devre kısımlarının dışında kalan diğer tüm metal kısımlarının kaçak elektriği üzerinde bulundurmasını engelleyen topraklama yöntemidir. Düşük ve Orta gerilimli sistemlerde, devrelerde, elektronik cihazlarda, makinelerde ve bina içerisinde kullanılır.

İşletme Topraklaması

İşletmelerde zorunlu olan elektrik akım değerinin istenilen değerlerde kalmasını sağlamak için alınan koruyucu önlemlerdir.

Yıldırım Topraklaması

Olası yıldırım düşmesi durumlarında binayı veya tesisi yangın vb. afetlerden korumak için yapılan sistemlerdir. Özellikle insan hayatının tehlikeye düşmemesi için toplu yaşam alanlarında uygulanması çok önemlidir.

Topraklama Olmazsa Ne olur?

Eğer bir evde topraklama yönetmeliğine uygun bir topraklama koruması yoksa evde yaşayan tüm canlılar elektrik çarpılmasına karşı korumasız bir şekilde yaşamak zorunda kalırlar. Olası bir kaçak elektriğe yakalanma anında elektrik çarpmasına maruz kalırlar.

Binalardaki topraklama koruması temelden başlayarak yapılır. Kat kat devam edilir ve metal alanlar toprağa bağlanarak bina temeli elektrik akımından arındırılır. Bu yöntem bina sağlığı içinde önemli bir işlemdir.

Bunun dışında tüm dairelerdeki elektrik sistemleri topraklama kablosu ile yeryüzüyle teması sağlanır. Buda daire sahiplerinin evlerinde kullandığı tüm cihazları güvenli bir şekilde kullanmasını sağlar.

Bina topraklamasının yeterliliği uzman kişilerce belirlenir. Binanın topraklaması ve sistem topraklaması topraklama meğeri denilen cihazlarla ölçülerek hesaplanır.

Son olarak şunu eklemeliyim ki son zamanlarda özellikle yeni yapılan binalarda topraklama hususu çok ciddi bir şekilde inceleniyor ve tedbirsizliklere kesinlikle izin verilmiyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir