tesla-bobini-ve-kıvılcımı

Nikola Tesla tarafından keşfedilen ve ismini buradan alan bobine verilen addır. Tesla bobini, yüksek gerilim üretebilen bir bobin çeşiti olarak bilinir. Zaten daha önceden bobin nedir? başlıklı yazıda bobinlerin genel amacının gerilim yükseltmek olduğunu belirtmiştim. Fakat Tesla bobini, diğer bobinlere göre çok daha yüksek voltaj üretmektedir. Tesla bobini, 1890 yılında Nikola Tesla’nın patent başvurusu ile bilimsel açıdan önem kazanmıştır. Bu başvuruda elektrik dönüştürücü yada indüksiyon cihazı başlığı ile sunmuştur.

Elektriğin elektromanyetik bir dalga olduğunun ispatlanmasından sonra Tesla yüksek frekanslı elektrik dalgaları üretilebileceğine inanıyordu. Bu amaç için yaptığı deneyler sonrasında yüksek frekanslı elektrik dalgaları üretmeyi başardığı gibi oldukça yüksek gerilim değerlerine de ulaşmayı başarması ile birlikte elektrik alanında özellikle de sanayi alanında çok büyük değişimlerin temelini atmış oldu.

Şimdi bu yazı ile Tesla bobini, özellikleri, çalışma yapısı ve önemi gibi konular üzerinde paylaşımlarda bulunacağım.

Tesla Bobini Tarihi ve Amacı

Tesla, yaptığı bu bobinle elektrik akımını kablosuz bir şekilde iletmek istiyordu. Bunu başarabilmek için ise evrendeki en büyük iletken olan yer küreyi kullanıyordu. Bilimsel olarak bilinen en büyük gerçek olan “var olan enerji yok olamaz” ilkesi ile yer küreye elektrik enerjisi yükleyerek bir yerden bir başka yere kablosuz transferini yapılabileceğini biliyordu.

Dünya üzerinde toprağa aktarılan bir enerji, akımın gücüne göre yayılarak yansıma özelliği gösterir. Bundan dolayı Tesla çok küçük akım kaynaklarını çok yüksek seviyelere çıkararak yansıma özelliği ile taşımaya çalışıyordu. Tesla kablosuz elektrik iletiminde kısmen başarılı olmayı başarmış olsa da çok fazla ileri gidememiştir. Fakat bu bobin deneyi ile yüksek frekans ve yüksek gerilim elde etmesi ile sanayi alanında oldukça büyük bir devrimin öncülüğünü etmiş oldu.

Ayrıca Tesla’nın kablosuz elektrik deneyleri ile flüoresan lamba, neon aydınlatma, röntgen ışınları gibi buluşlarının temeli olarak kabul edilir.

Tesla Bobini İç Yapısı

Eğer bir Tesla bobini tasarlamak istiyorsanız ihtiyacınız olan malzemelerden biri elektrostatik enerjiyi depolamak için kapasitör (Kondansatör) ve elektromanyetik enerji depolamak içinse bobindir. Birde yüksek gerilim değerlerine ulaşabilecek bir transformatör (trafo) temin etmeniz gerekiyor.

Tesla Bobini Kısımları

Yüksek Gerilim Trafosu: Bu trafo yüksek gerilim elde ederek kondansatörü şarj etmek için kullanılır. Bu trafo 220V değerindeki ev şebeke gerilimini 10 binlerce volt yüksekliğe çıkardıktan sonra yüksek gerilim kondansatörünü şarj eder. Bu trafo demir nüveli normal bir bobindir.

Birincil Bobin: Bu bobin kalın bir telden az sayıda sarım ile elde edilir. Toroid olarak isimlendirilen küresel (boru şeklinde) bir metalin üzerine sarılmış ikincil bobinin etrafında yer alarak havayı nüve olarak kullanır ve ortaya hava nüveli ikinci bir bobin çıkmış olur.

İkincil Bobin: Birincil bobinin aksine ince bir telden çok sayıda sarım yapılarak elde edilebilir. İkincil bobin toroid denilen küresel borunun üzerine sarılar.

Toroid: Bu isim Tesla bobini içerisindeki boruya verilen genel isimdir. Metal bir element olması gerekir ve genellikle alüminyum tercih edilir. Kıvılcımların oluşmasına neden olan ana parça toroiddir.

Tesla Bobini Nasıl Çalışır?

İlk olarak deney sisteminde bulunan yüksek gerilim trafosu kondansatörü şarj eder. Bu sistem sayesiyle kondansatör ve bobin arasında rezonans frekansında salınım gerçekleşmeye başlar. Bu salınımı kullanarak yüksek frekanslı akım elde edilir. Bu yüksek frekanslı akımın çevirme oranını yüksek tutulursa daha yüksek gerilim elde edilir. Bu bobinin ana amacı elektriğin kablosuz iletilmesi olduğundan Tesla, deney bobinleri için nüveyi hava olarak seçmiştir.

Temel çalışma prensibinden bahsedecek olursak ise Yüksek gerilim trafosu kondansatörü şarj ettikten sonra birincil bobine seri olarak bağlanmış olan kondansatör birincil bobini binlerce volt değerlerine kadar yükler. Bu yükleme sonucunda oluşan manyetik alanın etkisi ile ikincil bobinde yüksek gerilim değerlerine ulaşır. İkincil bobinin sarılı olduğu toroid ile toprak arasında zıt kutuplaşma meydana gelir. Bu meydana gelen zıt kutuplaşmanın etkisi ile ortaya kıvılcım çıkar. İkincil bobinde elde edilen gerilim değerine göre bu kıvılcımların şiddeti de artar.

tesla-bobini-deneyi

Tesla Bobininin Önemi

Tesla bobinini önemli kılan pek çok etken olsa da bunlar içinde iki farklı öneminden bahsetmek gerekir. Birincisi, kablosuz elektrik için yapılan ilk bilimsel çalışmadır. İkincisi, Alternatif akımın temellerini Tesla bu bobin deneyleri sonucunda atmıştır. Doğru akıma nazaran çok daha fazla avantaja sahip olan bu akım modeli başta sanayide ve evlerimizde kullanılmaktadır.

Ayrıca yazının başında bahsettiğim gibi flüoresan lamba ile alternatif akım ile aydınlatma yolunu göstermiş ve röntgen ışıkları ile sağlık sektöründe çığır aşmıştır.

Özetlersem,Bir kişinin kablosuz elektrik iletimi hayali ile başlayan deneyler sonucu ortaya tüm bu önemli icatlar çıkmıştır.

Burada anlattığım deneyi ben uygulamadığım için çok fazla derinlere inemedim. Fakat internette bu deneyleri yapmış pek çok kişinin kaynakları mevcuttur. Hatta bu deneyin uygulamasını anlatan en güzel yazının bu linkteki yazı olduğunu düşünmekteyim. İngilizce bir kaynak olsa da resimleri, videosu ve anlatımı ile bu deneyi yapmak isteyenler için çok iyi bir kaynak olacağını ummaktayım.

One Response to Tesla Bobini Nedir?

  1. alev diyor ki:

    bu biraz uzun bence özet çıkarın

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir