İş Zekası Nedir? İş Zekası Uygulamaları

İş zekası, ingilizcede Business Intelligence (BI) olarak adlandırılan kavramın Türkçe karşılığıdır. Fakat bu çeviriyi biraz irdeleyecek olursak Business Intelligence kelimesindeki Intelligence, Artificial Intelligence (AI-Yapay Zeka) içindeki gibi zeka olarak çevrilerek dilimize gelmiş olsa da bu kelime Central Intelligence Agency (Merkezi İstihbarat Teşkilatı) içindeki gibi istihbarat kelimesi ile uyumludur.

Çünkü, yapay zeka bilgisayar sistemlerine bir işi öğreterek onu yapmasını sağlarken, İş zekası uygulamaları işletmelerdeki mevcut veriyi (data) anlamlı bir hale getirerek nihai bilgiye veya analize ulaşmayı sağlar. Yani bir nevi istihbarat toplanması olayıdır. Zaten iş zekasının bir diğer adı ticari istihbarat olarak geçer.

İşletmeler Neden İş Zekası Uygulamalarına İhtiyaç Duyar?

Geçmişten günümüze işletmelerin, rekabetçi iş dünyanda en önemli işlemlerinden biri veri depolama adımıdır. Peki işletmeler niçin elde ettikleri verileri kaydetme ihtiyacı duyar düşündünüz mü?

Rekabet ortamında elde edilen bilgiler, işletmelerin rekabetçi ortamlarda sürdürülebilir rekabet avantajı sağlamasına yardımcı olur. İşte bu yüzden eldeki bilgi toplulukları(veri) şirketler için oldukça önemlidir. Çünkü şirketler verinin gücünü daha etkin bir şekilde kullanarak rekabet ortamında güçlü,hızlı ve daima aktif kalmak ister. Bu veriler bir defterde, excel programında veya herhangi eski bir yöntemle saklanmış olabilir. Peki sıra bu verileri raporlamaya veya analiz etmeye geldiği zaman nasıl olacak.

İş zekası modellemesi yapılmamış bir şirkette bu raporları çıkarıp toplayacak bir ekip ve bu bilgileri analiz edip sunum şeklinde hazırlamak için ayrı bir ekip kurmak gerekir. Sonrasında ise şu sorular akla takılmaya başlar;

Peki raporlar zamanında yetişecek mi? yada bu karmaşık veri yığını içerisinden doğru bilgiler çıkarılabilecek mi?

İş Zekasının Kurumlara Faydası

İşte iş zekası uygulamaları bu çok uğraştırıcı, zaman alıcı ve doğru bilgiye ulaşmakta zorlayan bilgi yığınında kolay,hızlı ve doğru bilgiyi almamıza yardımcı olan yazılımlardır.

İş zekası uygulamaları, küçük veya büyük ayırt etmeksizin tüm işletmelerin ihtiyaç duyduğu bir modeldir.

İş zekası çözümleri özellikle karar alma süreçlerinde, karar alma mevkindeki üst yönetime bireylerin doğru karara ulaşılabilmesi için kullanılır.

Bundan dolayı, firma yetkililerinin rekabetçi pazar ortamında en yüksek pazar payına ulaşabilmeleri için en doğru kararı verebilmeli, en doğru çözümleri gerçekleştirebilmeli ve aynı zamanda rakiplerinden daha hızlı olmalıdır. İş zekası uygulamaları ile bu başarıya ulaşabilir ve rakipleriyle olan mücadelesinde rekabet gücü sağlayabilir.

Örneğin; İş hayatımda karşılaştığım bir anıyı anlatacak olursam yurt dışı menşeli bir makine imalatçısı firma, elindeki mevcut veriyi, bilgisayar ortamında saklayacak şekilde biriktirmişler. Bu karmaşık verileri iş zekası uygulamaları ile daha anlamlı hale getirerek müşteri sayılarını, imalatı biten makine sayısı, satılmış makine sayısı, yıllık yedek parça imalatı, yıllık yedek parça satışı, müşterideki tezgahların bozulma sıklıkları ve daha aklımıza gelmeyecek parametreleri kurarak rekabet etmektedir.

Yakın bir zamanda Türkiye’de bazı makinelerinin yedek parça siparişlerinde önemli bir azalma fark edilmiş ve sebebini araştırılırken bir fason imalatçı tespit edilmiş. Bu tespit edilen imalatçıya sen imalata devam et fakat müşterilerime satma bana sat diyerek rekabeti tekrar eline almıştır.

Peki iş zekası modellemesi yapmamış olsalardı bu durumu sizce tespit edilebilir miydi?

İş Zekası Uygulaması Nasıl Olmalı?

 İş zekası, çeşitli ortamlarda depolanmış veya sunulmuş olan verinin, depolandığı kaynaklardan(veritabanları ) Çeşitli işlemlerden geçirildikten sonra belirli bir konu yönelimli  alana yerleştirilmesi ve  datalar üzerinde değişik analizler ya da algoritmalar uygulanıp kurum için stratejik boyutlarda karar alınması süreçlerinin tamamı olarak ifade edilebilir.

İş zekası, var olan iş performansını anlamlandırıp bilgiye dayalı iş kararları almak için tüm organizasyon çapında iş verilerinin analizidir. İş zekası çözümü tarafından sağlanan bilgi hedefe yönelik olmalıdır ve hedeflenen kullanıcı grubu için yeterli detay seviyesine ve sunum biçimine sahip olmalıdır.
İyi gerçekleştirilmiş bir iş zekası projesi, data üzerindeki stratejik sorulardan birçoğunu cevaplayabilir nitelikte olmalıdır. Aynı zamanda bir iş zekası yapısı geçmiş datalardan yola çıkarak gelecekle ilgili öngürüler yapabilmeyi de sağlamalıdır.
İş zekası datası birçok kullanıcı grubu için uygun bir yapıda ihtiyaçlara cevap verir nitelikte hazırlanmalıdır. Örneğin iş analistçileri mevcut data üzerinde yeteri kadar  detaya inebilmelidir(Drill Down da denilir). Diğer bir taraftan,  şirket üst yönetimi aynı veri üzerinde özetlenmiş bir bilgiye ulaşabilme imkanına(Roll Up) sahip olabilmedir.Bir başka grup olan departman yöneticileri ya da orta düzey yöneticiler ise analizler sonucundaki datalardan kendi sorumluluklarında ki alanların  iş kararlarını doğru alabilecek şekilde datalara sahip olmalıdır.
Eğer, iş zekası uygulamaları ile ilgileniyorsanız aşağıda paylaştığım videoya biraz vakit ayırabilirsiniz. Videonun başı işletme sahiplerine iş zekasının faydalarını anlatıyor. Son kısmı da bu alanda çalışmak isteyen gençlere ne yapmaları gerektiği hakkında bilgi vermektedir.

Eğer iş zekası ile ilgili daha fazla dökümün bulmak isterseniz faydalı bilgilerin olduğu ufak bir siteyi paylaşmak istiyorum. http://iszekasiveotesi.blogspot.com.tr/ 

Yorum Yap